{"id":2598,"date":"2023-05-25T06:54:00","date_gmt":"2023-05-25T06:54:00","guid":{"rendered":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/?p=2598"},"modified":"2023-09-01T10:36:37","modified_gmt":"2023-09-01T10:36:37","slug":"35-gdzie-szumia-stare-deby","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/?p=2598","title":{"rendered":"35. Gdzie szumi\u0105 stare d\u0119by\u2026"},"content":{"rendered":"\n

Mosina \u2013 wie\u015b skromna, ale z bogat\u0105 histori\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 jej dziej\u00f3w zosta\u0142a uwieczniona na poczt\u00f3wkach i fotografiach. Oto niekt\u00f3re z nich.<\/em><\/p>\n

W 1589 r. napisano, \u017ce \u201ewie\u015b le\u017cy w lesie nale\u017c\u0105cym do ksi\u0119cia i nie graniczy z \u017cadn\u0105 miejscowo\u015bci\u0105\u201d. W ka\u017cdej epoce historycznej \u017cycie mosinian by\u0142o zwi\u0105zane z lasami. A skoro nale\u017ca\u0142y one do w\u0142adc\u00f3w, przybywali tu na polowania margrabiowie, elektorzy i cz\u0142onkowie rodziny cesarskiej.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\n
\n

1. Pierwszy o kt\u00f3rym wiadomo, by\u0142 margrabia Albrecht III, kt\u00f3ry w 1299 r. podpisywa\u0142 w Mosinie urz\u0119dowe dokumenty. Pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 tak\u0105 piecz\u0119ci\u0105.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

2. Mi\u0142o\u015bciwie panuj\u0105cy z dworzanami gdzie\u015b musieli si\u0119 zatrzymywa\u0107. W XVI wieku w\u0142adca Nowej Marchii \u2013 Jan Kostrzy\u0144ski, wybudowa\u0142 w Mosinie dw\u00f3r my\u015bliwski. Z kostrzy\u0144skiego pomnika tego w\u0142adcy zachowa\u0142 si\u0119 jedynie postument.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

3. Ostatnia z monarszych kwater zosta\u0142a wzniesiona w II po\u0142. XVIII w. Uwieczniono j\u0105 na poczt\u00f3wce – chromolitografii z 1899 r. Obecnie dw\u00f3r my\u015bliwski znajduje si\u0119 w prywatnych r\u0119kach. Jak wida\u0107, dobrze mu to nie s\u0142u\u017cy.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n

4. Jednym z poluj\u0105cych w mosi\u0144skich lasach by\u0142 Wilhelm II (1859-1941) , cesarz niemiecki w latach 1888-1918.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

5. Jak wida\u0107 \u0142owieckie szcz\u0119\u015bcie dopisa\u0142o synowi cesarza, ksi\u0119ciu Oskarowi Pruskiemu (1888-1958). W latach 1927-1958 by\u0142 on wielkim mistrzem zakonu joannit\u00f3w. Pe\u0142ni\u0105c t\u0119 funkcj\u0119, zorganizowa\u0142 joannick\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 szybkiej pomocy medycznej, kt\u00f3ra dzia\u0142a do dzi\u015b.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Dla nauki i pami\u0119ci<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Mosinie i w okolicy ulokowano wiele obiekt\u00f3w upami\u0119tniaj\u0105cych znacz\u0105ce dla mieszka\u0144c\u00f3w osoby.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

6. Dla miejscowych las\u00f3w wa\u017cniejsi od monarch\u00f3w byli le\u015bnicy. W\u015br\u00f3d nich szczeg\u00f3lnie powa\u017cany by\u0142 Gotthard Sch\u00f6nwald (1833-1900), pe\u0142ni\u0105cy obowi\u0105zki nadle\u015bniczego od 1879 r. Po\u015bwi\u0119cono mu plac po\u0142o\u017cony przy drodze do Lubiszyna. Niestety, zachowa\u0142 si\u0119 po nim jedynie fragment pami\u0105tkowego kamienia. Drug\u0105 pami\u0105tk\u0105 po nadle\u015bniczym jest kamie\u0144, kt\u00f3ry upami\u0119tnia upolowanie przez niego jelenia \u201edwudziestaka\u201d, czyli posiadaj\u0105cego po dziesi\u0119\u0107 odn\u00f3g z ka\u017cdej strony. Polscy le\u015bnicy ustawili obok kamie\u0144 z polskim t\u0142umaczeniem inskrypcji.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

7. Po I wojnie \u015bwiatowej na przyko\u015bcielnym placu zosta\u0142 postawiony pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy poleg\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w wsi.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n

8. Po II wojnie pomnik zosta\u0142 przebudowany na kapliczk\u0119 maryjn\u0105. Post\u0119powano tak z wieloma monumentami w naszej okolicy.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

9. W niedu\u017cym parku rosn\u0105 dwa d\u0119by, przy kt\u00f3rych le\u017c\u0105 g\u0142azy z inskrypcjami. Pierwszy zosta\u0142 posadzony w 1872 r. ku czci cesarza Wilhelma I Hohenzollerna (1797-1888), od 1781 r. cesarza Niemiec.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n

10. Drugim jest d\u0105b Bismarcka posadzony w 1878 r. Otto Eduard Leopold von Bismarck-Sch\u00f6nhausen (1815-1898), zwany „\u017belaznym Kanclerzem”, by\u0142 szefem niemieckiego rz\u0105du w latach 1871-1890.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

11. W 2017 r. nieopodal ko\u015bcio\u0142a zosta\u0142 ods\u0142oni\u0119ty g\u0142az z tablic\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 ameryka\u0144skim lotnikom,\u00a0 kt\u00f3rzy polegli pod Mosin\u0105 1945 r. Cia\u0142 poleg\u0142ych nie znaleziono do dzi\u015b.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n

12. Obok ro\u015bnie pomnik przyrody – d\u0105b szypu\u0142kowy \u201eWie\u015b Mosina\u201d. Jest stosownie oznaczony i otoczony p\u0142otkiem.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

13. \u201eD\u0105b Hitlera\u201d. Tak jak w innych przypadkach, imi\u0119 patrona by\u0142o wykute w kamieniu, kt\u00f3ry le\u017ca\u0142 obok pnia. Drzewo ro\u015bnie i ma si\u0119 nie\u017ale, ale po 1945 r. straci\u0142o pomnikowy status, gdy gdzie\u015b znikn\u0105\u0142 g\u0142az z nazwiskiem wodza \u201eTysi\u0105cletniej Rzeszy\u201d. Na ideowo przeciwnym ko\u0144cu jest posadzony w1999 r. \u201eD\u0105b Nadziei\u201d, wyra\u017caj\u0105cy t\u0119sknot\u0119 za lepiej urz\u0105dzonym \u015bwiatem.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015awi\u0105tynia to centralne miejsce ka\u017cdej miejscowo\u015bci. Pierwsza wzmianka o mosi\u0144skiej parafii pochodzi z 1345 r., a o ko\u015bciele filialnym witnickiej parafii z 1589 r. Zapewne w ci\u0105gu kilkuset lat w tym samym miejscu sta\u0142o ich kilka. By\u0142y rozbierane lub pada\u0142y ofiar\u0105 po\u017car\u00f3w, a na ich miejscu stawiano nowe. Wok\u00f3\u0142 budynku za\u0142o\u017cono cmentarz, u\u017cytkowany w tym miejscu do 1853 r.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

14. Ostatni ko\u015bci\u00f3\u0142 \u2013 budynek konstrukcji ryglowej ko\u015bci\u00f3\u0142 z 1780 r. na poczt\u00f3wce z 1899 r.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

15. W 1866 ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 powi\u0119kszony o absyd\u0119. Na tej fotografii wyra\u017anie wida\u0107, czym jest konstrukcja ryglowa (tzw. \u201epruski mur\u201d). Jest to drewniany szkielet wype\u0142niony ceg\u0142ami.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n

16. W 1911 r. do korpusu dobudowano przedsionek.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

17. W latach 20. przy \u015bwi\u0105tyni zosta\u0142a wzniesiona dzwonnica.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n

18. W 1998 r. do ko\u015bcio\u0142a zosta\u0142a dostawiona murowana kruchta z markowan\u0105 konstrukcj\u0105 szkieletow\u0105. Dzi\u0119ki temu dobud\u00f3wka pasuje do korpusu.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie mosinianie wiedli \u017cycie jak mieszka\u0144cy innych wsi. Poczt\u00f3wki uwieczni\u0142y miejscow\u0105 gospod\u0119, szko\u0142\u0105 i poczt\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

19. Mosi\u0144ska szko\u0142a dzia\u0142a\u0142a w czasach niemieckich i polskich \u2013 do 1977 r. Obecnie jest to budynek mieszkalny.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n

20. G\u0142\u00f3d zaspokoi\u0107 i przep\u0142uka\u0107 gard\u0142o mo\u017cna by\u0142o w miejscowej gospodzie. Dzi\u015b jest to \u015bwietlica wiejska.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Poczt\u00f3wki ze zbior\u00f3w biblioteki i Moniki Chomont. Zdj\u0119cia: W. Wr\u00f3blewski i Tomasz D\u0119biec (fot. nr 6 udost\u0119pniona przez Nadle\u015bnictwo Bogdaniec)<\/p>\n\n\n\n

Zbigniew Czarnuch \u201eNad Wart\u0105 i w\u015br\u00f3d las\u00f3w\u201d, Witnica 2012.<\/p>\n\n\n\n

Ks. Ryszard Tomczak \u201eParafia Matki Bo\u017cej Nieustaj\u0105cej Pomocy w Witnicy (1945-2015)\u201d, Zielona G\u00f3ra 2015.<\/p>\n

<\/span><\/div>
<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mosina \u2013 wie\u015b skromna, ale z bogat\u0105 histori\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 jej dziej\u00f3w zosta\u0142a uwieczniona na poczt\u00f3wkach i fotografiach. Oto niekt\u00f3re z nich.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2607,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[17,42,50,70,95,96],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2598"}],"collection":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2598"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2598\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2620,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2598\/revisions\/2620"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2607"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}