{"id":2350,"date":"2022-12-30T12:47:22","date_gmt":"2022-12-30T12:47:22","guid":{"rendered":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/?p=2350"},"modified":"2022-12-30T12:57:29","modified_gmt":"2022-12-30T12:57:29","slug":"105-rocznica-urodzin-ireny-dowgielewicz","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/?p=2350","title":{"rendered":"105. rocznica urodzin Ireny Dowgielewicz"},"content":{"rendered":"\n

witnickie w\u0105tki  w tw\u00f3rczo\u015bci pisarki<\/strong>

<\/p>\n\n\n\n

Pisarka Irena Dowgielewicz (z domu G\u00f3rska) urodzi\u0142a si\u0119 31 grudnia 1917 r. w Kijowie. W Witnicy mieszka\u0142a w latach 1945-49. Pracowa\u0142a w Fabryce Mebli, kt\u00f3r\u0105 przez pewien czas kierowa\u0142a. Po latach wspomina\u0142a:<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n
\n

(\u2026) okres swego dyrektorowania wspominam ze szczer\u0105 przyjemno\u015bci\u0105. Czu\u0142am si\u0119 tam \u015bwietnie, dobrze mi si\u0119 pracowa\u0142o. Byli\u015bmy dumni, \u017ce to w\u0142a\u015bnie nam przypad\u0142o pierwsze w ca\u0142ym zjednoczeniu zlecenie na meble eksportowe dla Anglii. Kiedy odstawiali\u015bmy pierwsz\u0105 parti\u0119 tych mebli na stacj\u0119 kolejow\u0105, bieg\u0142am za wozem, dr\u017c\u0105c, \u017ceby tylko nie uszkodzono. Przysz\u0142y potem trudniejsze lata, ju\u017c nie pracowa\u0142o si\u0119 z takim zapa\u0142em, cho\u0107 o zapale m\u00f3wi\u0142o si\u0119 coraz wi\u0119cej.


<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Do\u015bwiadczenia z tego witnickiego okresu wykorzysta\u0142a w swojej jedynej powie\u015bci \u201eKrajobrazie z topol\u0105\u201d. Jej akcja toczy si\u0119 w Topolnicy czyli Witnicy.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

\u201eKrajobraz z topol\u0105\u201d jest kameraln\u0105 opowie\u015bci\u0105 o Annie i Janie Jasieniach oraz dzieciach Jana z pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Do\u015bwiadczona przez wojn\u0119 rodzina stara si\u0119 zbudowa\u0107 nowe \u017cycie na \u201eZiemiach Odzyskanych\u201d. Teresa Komorowska w pracy \u201eRealia witnickie w powie\u015bci I. Dowgielewiczowej Krajobraz z topol\u0105\u201d odnajduje w Witnicy osoby, kt\u00f3re pos\u0142u\u017cy\u0142y za pierwowz\u00f3r powie\u015bciowych postaci. G\u0142\u00f3wni bohaterowie, Anna i Jan, maj\u0105 wiele z Ireny Dowgielewicz i S. Filimona, jednego z dyrektor\u00f3w fabryki. I Jasie\u0144 i Filimon byli zdolnymi projektantami mebli.

<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n

Wiele wsp\u00f3lnego maj\u0105 ze sob\u0105 dyrektorzy Fabryki Mebli: niefrasobliwy topolnicki Majek i witnicki Zelke, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 szabrownikiem, wi\u0119c miejsca nad Witn\u0105 nie zagrza\u0142.
\u0141atwy do zidentyfikowania jest Robert Rauze-Rauzi\u0144ski, nauczyciel historii w liceum, wyst\u0119puj\u0105cy w powie\u015bci jako profesor Kosi\u0144ski. Ten, podobnie jak pierwowz\u00f3r, zostaje zdemaskowany jako prokurator w przedwojennym procesie politycznym i trafia do wi\u0119zienia.

<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

W tle rodzinnego \u017cycia rodzinnego Jasieni\u00f3w hucz\u0105 maszyny Fabryki Mebli:
„Pierwsze stanowisko od wej\u015bcia, to przywodz\u0105ce na pami\u0119\u0107 tartak i bardzo jeszcze le\u015bne d\u0142u\u017cyce, ci\u0119\u017ckie kolisko pi\u0142y tarczowej, dalej pi\u0142a ta\u015bmowa, osobliwa gadzina sun\u0105ca z gracj\u0105 w ob\u0142oku \u015bwiat\u0142a. Potem szereg staje si\u0119 podw\u00f3jny: heblarki i frezarki, a\u017c do \u015blepej \u015bciany, pod kt\u00f3r\u0105 przemyka na lewo nieoczekiwane przej\u015bcie. \u015alepa \u015bciana jest jak uderzenie; hala zwija si\u0119 przykurczona.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Poza przej\u015bciem otwiera si\u0119 znowu szerzej, czyni\u0105c miejsce dla najzasobniejszej krowy w oborze Gregorczyka, prasy do fornirowania p\u0142yt. Jeszcze dwie du\u017ce parkieciarki i drzwi na klatk\u0119 schodow\u0105 \u2013 warsztaty stolarskie mieszcz\u0105 si\u0119 bowiem na pi\u0119trze \u2013 przygotowane na maszynach elementy mebli i otwor\u00f3w pomocnicy nosz\u0105 na g\u00f3r\u0119 \u2013 windy nie ma i nie ma na ni\u0105 miejsca.”
<\/p>\n\n\n\n

Witnickie psy<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Irena Dowgielewicz by\u0142a mi\u0142o\u015bniczk\u0105 zwierz\u0105t. Trzy witnickie czworonogi uwieczni\u0142a w swojej prozie. W \u201eKrajobrazie z topol\u0105\u201d wyst\u0119puje suka Kajka – by\u0107 mo\u017ce pierwszy witnicki zwierzak uwieczniony w literaturze pi\u0119knej. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Inne dwa tutejsze psiaki przedstawi\u0142a w autobiograficznych opowiadaniach zamieszczonych w \u201eP\u0142omyku\u201d i \u201eNadodrzu\u201d. Znajdziemy je r\u00f3wnie\u017c w zbiorze „Wujaszek Snep i inni przyjaciele”, wydanym przez Wojew\u00f3dzki O\u015brodek Metodyczny w Gorzowie Wielkopolskim.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

W \u201ePeggy \u2013 pies, kt\u00f3ry nie szczeka\u201d g\u0142\u00f3wna bohaterka przyje\u017cd\u017ca do nie wymienionej z nazwy Witnicy, aby obj\u0105\u0107 kierownictwo fabryki mebli. Tu poznaje Adama, sympatycznego \u0142obuziaka, syna pracuj\u0105cego w fabryce mechanika i sprawia sobie psa \u2013 tytu\u0142ow\u0105 Peggy. Suka (\u2026) nie szczeka\u0142a, a pozostawiona sama w mieszkaniu, skaka\u0142a przez zamkni\u0119te okno wybijaj\u0105c szyby, ale nie rani\u0105c sobie ani pyska, ani \u0142ap.

<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Zak\u0142ad nie pracuje, trzeba do niego \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 maszyny i materia\u0142y. Pani dyrektor razem z Adamem, jego koleg\u0105 i tytu\u0142owym psem wyrusza do poniemieckiego sk\u0142adu forniru. Na miejscu trafiaj\u0105 na szabrownik\u00f3w i zaczyna si\u0119 robi\u0107 gor\u0105co… Na szcz\u0119\u015bcie wszystko ko\u0144czy si\u0119 dobrze. Dzi\u0119ki Peggy oczywi\u015bcie. W po\u015bwi\u0119conym jej opowiadaniu wyst\u0119puje fabryczny ko\u0144 i kilka stworze\u0144, kt\u00f3re nawet Dowgielewiczowa nie darzy sympati\u0105:
Kilka szczur\u00f3w leniwie ust\u0105pi\u0142o nam z drogi, natomiast jednemu, wyj\u0105tkowo bezczelnemu, ust\u0105pi\u0142am ja.

<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n

W tle akcji obu opowiada\u0144, tak jak w tle \u201eKrajobrazu\u201d, hucz\u0105 maszyny Fabryki Mebli.
Irena Dowgielewicz jest autork\u0105 jednej powie\u015bci, kilkunastu opowiada\u0144 i kilkudziesi\u0119ciu wierszy.
Witnicy po\u015bwi\u0119ci\u0142a trzy utwory, opowiadaj\u0105ce o wa\u017cnych, pionierskich latach.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

W tle akcji obu opowiada\u0144, tak jak w tle \u201eKrajobrazu\u201d, hucz\u0105 maszyny Fabryki Mebli. Irena Dowgielewicz jest autork\u0105 jednej powie\u015bci, kilkunastu opowiada\u0144 i kilkudziesi\u0119ciu wierszy. Witnicy po\u015bwi\u0119ci\u0142a trzy utwory, opowiadaj\u0105ce o wa\u017cnych, pionierskich latach.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

W dniu 24 listopada 2012 r. przez witnickim \u201e\u017b\u00f3\u0142tym Pa\u0142acykiem\u201d zosta\u0142a ods\u0142oni\u0119ta tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105cej witnicko-gorzowsk\u0105 pisark\u0119.<\/p>\n\n\n

<\/span><\/div>
<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pisarka Irena Dowgielewicz (z domu G\u00f3rska) urodzi\u0142a si\u0119 31 grudnia 1917 r. w Kijowie. W Witnicy mieszka\u0142a w latach 1945-49. Pracowa\u0142a w Fabryce Mebli, kt\u00f3r\u0105 przez pewien czas kierowa\u0142a. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2359,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[87],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2350"}],"collection":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2350"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2350\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2368,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2350\/revisions\/2368"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2359"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}