{"id":2276,"date":"2022-11-07T09:38:54","date_gmt":"2022-11-07T09:38:54","guid":{"rendered":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/?p=2276"},"modified":"2022-11-07T09:38:54","modified_gmt":"2022-11-07T09:38:54","slug":"29-do-szkoly-by-sie-szlo","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/?p=2276","title":{"rendered":"29. Do szko\u0142y by si\u0119 sz\u0142o…"},"content":{"rendered":"\n

\u201eWitnicki flesz\u201d 9\/2022<\/p>\n

Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 kolejny rok szkolny. Z tej okazji wszystkim nauczycielom \u017cyczymy pilnych uczni\u00f3w, a uczniom samych sz\u00f3stek w dziennikach. W jakich warunkach uczy\u0142y si\u0119 dzieci w dawnych czasach? Oto gar\u015b\u0107 ciekawostek na temat szk\u00f3\u0142 podstawowych.<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Witnica. <\/strong>Pierwsza wzmianka o instytucji edukacyjnej pochodzi z 1717 r. Mie\u015bci\u0142a si\u0119 ona w budynku \u00f3wczesnej plebanii. Samodzielny, jednoizbowy budynek podstaw\u00f3wki stan\u0105\u0142 przed ko\u015bcio\u0142em w 1838 r. Jego fragment widzimy na poczt\u00f3wce po lewej stronie. W okresie powojennym na jego miejscu wzniesiono hotel „Vietzer Hof”, kt\u00f3ry sp\u0142on\u0105\u0142 w 1945 r.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

W 1858 r. na wsch\u00f3d od ko\u015bcio\u0142a rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 czteroizbowa szko\u0142a, rozbudowywana w 1885 i 1903 r.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

W latach 70. ub. wieku gmach szko\u0142y podstawowej (dzisiejszej „jedynki”) zosta\u0142 poddany remontowi i przebudowie. Zdania na temat efektu estetycznego s\u0105 podzielone.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Witnica.<\/strong> Szko\u0142a Podstawowa nr 2 zosta\u0142a zbudowana w ramach programu o\u015bwiatowego, realizowanego w czasie jubileuszu Tysi\u0105clecia Pa\u0144stwa Polskiego (1966). Rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 1 wrze\u015bnia 1960 r.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Kamie\u0144 Wielki.<\/strong> Szko\u0142a podstawowa na starej poczt\u00f3wce i stronie www.witnica.pl.<\/a> <\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

W 2002 r. obiekt zosta\u0142 przebudowany. Powsta\u0142a sto\u0142\u00f3wka, szatnia, toalety kuchnia i korytarz.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Sosny. <\/strong>Szko\u0142a ma ciekaw\u0105 histori\u0119. Najpierw mie\u015bci\u0142a si\u0119 w Dzieduszycach. W pewnym momencie zosta\u0142a przeniesiona do dawnego dworu von Klitzing\u00f3w w s\u0105siednich Sosnach. Do 1945 r. mieszkali w nim seniorzy rodu. Co ciekawe, przeprowadzka odby\u0142a si\u0119 z zachowaniem dawnej nazwy. Zatem na parterze mie\u015bci\u0142a si\u0119 Szko\u0142a Podstawowa w Dzieduszycach, a nauczycielskie mieszkania na pi\u0119trze mia\u0142y adres Sosny 14. Dwie miejscowo\u015bci w jednym domu. Budynek by\u0142 wi\u0119kszy, wygodniejszy.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Niestety, z powodu ma\u0142ej ilo\u015bci dzieci plac\u00f3wka zosta\u0142a przez gmin\u0119 zamkni\u0119ta. Na jej miejscu powsta\u0142a Niepubliczna Szko\u0142a Podstawowa w Sosnach. Teraz nazwa zgadza si\u0119 z miejscem.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Pyrzany.<\/strong> Po raz pierwszy szko\u0142a zosta\u0142a wzmiankowana w 1774 r. W 1840 r. wie\u015b z ko\u015bcio\u0142em i budynkiem szkolny sp\u0142on\u0119\u0142a. Do 1945 r. we wsi dzia\u0142a\u0142a dwuizbowa \u201epodstaw\u00f3wka\u201d, kt\u00f3ra sta\u0142a w pobli\u017cu ko\u015bcio\u0142a (obecnie jest to dom prywatny).<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

W czasach polskich organizatork\u0105 nauczania by\u0142a Maria Paj\u0105k (1902-1968). Przed 1939 r. pracowa\u0142a jako nauczycielka w Ostrowiu Lubelskim i Uhninie, kierowa\u0142a tak\u017ce plac\u00f3wk\u0105 w Czy\u017cowie. Po wojnie organizowa\u0142a czteroklasow\u0105 szko\u0142\u0119 w budynku po szkole niemieckiej. Odm\u00f3wi\u0142a zdj\u0119cia krzy\u017ca w izbie lekcyjnej, za co zosta\u0142a przeniesiona do Wieprzyc.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

O Marii Paj\u0105k i innych zas\u0142u\u017conych nauczycielach mo\u017cna przeczyta\u0107 w ksi\u0105\u017cce J\u00f3zefy Bonder \u201eKronika nauczycieli senior\u00f3w Miasta i Gminy Witnica 1945-2015\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Pyrza\u0144ska szko\u0142a zako\u0144czy\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 w 1999 r.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Mo\u015bcice.<\/strong> W czasach niemieckich nauka odbywa\u0142a si\u0119 w dw\u00f3ch budynkach. Po wojnie w wi\u0119kszym zorganizowano polsk\u0105 szko\u0142\u0119. Na jego miejscu w 1969 r. zosta\u0142 wzniesiony nowy budynek podstaw\u00f3wki, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a w nim do 2004 r.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

W 2011 r. obiekt przej\u0119\u0142o Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Obecnie powstaje na tym miejscu Centrum Wsparcia Rodziny (ilustracja jest wizualizacja tej inwestycji). Przedsi\u0119wzi\u0119cie jest realizowane przez Powiat Gorzowski.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

D\u0105broszyn.<\/strong> W czasach niemieckich dzieci uczy\u0142y si\u0119 w budynku naprzeciw ko\u015bcio\u0142a. Pe\u0142ni\u0142 on r\u00f3wnie\u017c funkcj\u0119 schroniska m\u0142odzie\u017cowego. Od 1946 r., jak w wielu podobnych przypadkach, umieszczono w nim polsk\u0105 szko\u0142\u0119.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

W 1959 r. demografia wymusi\u0142a przeniesienie nauki do wi\u0119kszego obiektu \u2013 jest nim dawna restauracja i hotel Fritza Urbana (\u201eF. Ubran\u2019s Gasthof\u201d). Najstarsza znana nam poczt\u00f3wka przedstawiaj\u0105ca ten gmach pochodzi z 1900 r.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Bia\u0142cz.<\/strong> Fragment poczt\u00f3wki z 1903 r., ko\u015bci\u00f3\u0142 i szko\u0142\u0119, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a w tej wsi przez kilkadziesi\u0105t powojennych lat.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Jak kilka tego typu instytucji w naszej gminie zosta\u0142a zlikwidowana z przyczyn demograficznych. Na fot. nauczyciele i uczniowie w 1958 r.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Mosina.<\/strong> Szko\u0142a istnia\u0142a tu w czasach niemieckich oraz w latach 1946-1977.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Obecnie jest to budynek mieszkalny. Na fot. nauczyciele i uczniowie w 1954 r.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Kamie\u0144 Ma\u0142y.<\/strong> W czasach niemieckich szko\u0142a mie\u015bci\u0142a si\u0119 w budynku wzniesionym obok ko\u015bcio\u0142a. Budynek zosta\u0142 zniszczony w czasie wojny lub tu\u017c po niej.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Polska podstaw\u00f3wka zosta\u0142a zorganizowana w 1947 r. w obiekcie nale\u017c\u0105cym wcze\u015bniej do zak\u0142adu dla ch\u0142opc\u00f3w \u201eNeanderhaus\u201d. Przez kilkadziesi\u0105t lat plac\u00f3wka przechodzi\u0142a r\u00f3\u017cne stopnie organizacyjne. Po zamkni\u0119ciu budynek zosta\u0142 przeznaczony na cele mieszkaniowe.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Nowiny Wielkie.<\/strong> Fragm. poczt\u00f3wki przedstawiaj\u0105cej szko\u0142\u0119 na pocz. XX w. <\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

W 1970 r. zosta\u0142a oddana do u\u017cytku nowa siedziba, zbudowana w czynie spo\u0142ecznym.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

\u015awierkocin. <\/strong>Polska szko\u0142a zosta\u0142a otwarta w 1946 r. Organizowa\u0142 j\u0105 Jan Byczkowskich, p\u00f3\u017aniej pa\u0142eczk\u0119 przej\u0119\u0142a Maria Rohozi\u0144ska, kt\u00f3r\u0105 widzimy na fotografii w otoczeniu dzieci<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Z powodu malej\u0105cej liczby dzieci plac\u00f3wka zosta\u0142a zamkni\u0119ta. Budynek po niej zosta\u0142 przeznaczony na cele mieszkaniowe.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

Literatura
<\/strong><\/p>\n

Zbigniew Czarnuch \u201eWitnica na trakcie dziej\u00f3w\u201d, Witnica 2012.<\/p>\n

Zbigniew Czarnuch \u201eNad Wart\u0105 i w\u015br\u00f3d las\u00f3w\u201d, Witnica 2012.<\/p>\n

J\u00f3zefa Bonder \u201eKronika nauczycieli senior\u00f3w Miasta i Gminy Witnica 1945-2015\u201d, Witnica 2015.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

<\/span><\/div>
<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W jakich warunkach uczy\u0142y si\u0119 dzieci w dawnych czasach? Oto gar\u015b\u0107 ciekawostek na temat szk\u00f3\u0142 podstawowych.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[16,83],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2276"}],"collection":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2276"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2276\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2302,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2276\/revisions\/2302"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2278"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2276"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2276"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2276"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}