<\/em><\/p>\n
<\/p>\n\n\n\n
W r\u00f3\u017cnych okresach ulokowano tu wiele wa\u017cnych instytucji: s\u0105d (obecnie ratusz), hotel, poczt\u0119, atelier fotograficzne i bibliotek\u0119. Oto kr\u00f3tki przegl\u0105d tych obiekt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Na pocz\u0105tku XX w. plac w centrum Witnicy by\u0142 nazywany Rynkiem (Marktplatz) i przynajmniej okazjonalnie pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 handlow\u0105. Dowodzi tego karta pocztowa z 1921 r.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n
![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/0-656x1024.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1-1024x679.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\nMiejsce to kilkakrotnie zmienia\u0142o swoj\u0105 nazw\u0119. Najpierw funkcjonowa\u0142o jako Marktplatz, w 1945 r. przet\u0142umaczono t\u0119 nazw\u0119 na Rynek. Od czas\u00f3w stalinowskich by\u0142a to ulica Krajowej Rady Narodowej, a od 2017 r. Plac Andrzeja Zab\u0142ockiego.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
Od zawsze by\u0142o to najbardziej eksponowane miejsce w Witnicy. Dlatego kiedy w maju 1941 r. w mie\u015bcie pojawi\u0142a si\u0119 delegacja Wehrmachtu, za miejsce spotkania z mieszka\u0144cami wojskowy wybrali centrum. Na fotografii wida\u0107, \u017ce humory wojskowym dopisuj\u0105, ale pewnie po pierwszym porz\u0105dnym laniu si\u0119 to zmieni\u0142o.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n
![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/2.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\nNajpi\u0119kniejsza<\/strong><\/p>\n\n\n\n Najokazalsz\u0105 kamienic\u0105 w rynku by\u0142 dom nr 8. Na pocz\u0105tku wieku na parterze mie\u015bci\u0142y si\u0119 pracownie fotograficzne – najpierw C. Koppego, a najp\u00f3\u017aniej od 1921 r. Hansa la Roche\u2019a.<\/p>\n\n\n\n 15 sierpnia 1945 r. w dawnym atelier rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 prywatna Ksi\u0119garnia i Wypo\u017cyczalnia Ksi\u0105\u017cek „Pionier” – jedna z najstarszych takich instytucji na Ziemiach Zachodnich. 1 stycznia 1949 r. zosta\u0142a ona przemianowana na Miejsk\u0105 Bibliotek\u0119 Publiczn\u0105 w Witnicy. Jedn\u0105 i drug\u0105 kierowa\u0142 Adam Dekarczyk, z zawodu nauczyciel, w czasie wojny oficer WP. <\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n P\u00f3\u017aniej w tym lokalu ulokowano r\u00f3\u017cne punkty us\u0142ugowe, dzi\u015b jest tam prywatne mieszkanie. Po przebudowie budynek jest nie do poznania.<\/p>\n\n\n\n S\u0105d czyli ratusz<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Przez wiele lat s\u0105dowe sprawy niemieckich witniczan by\u0142y rozpatrywane na sesjach terenowych w r\u00f3\u017cnych miejscach \u2013 nawet w karczmie. Od 1877 r. w\u0142adze gminne zabiega\u0142y o sta\u0142\u0105 siedzib\u0119 s\u0105du. W starania w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 Georg von Klitzing, w\u0142a\u015bciciel Sosen, pose\u0142 do Izby Pan\u00f3w. Dzi\u0119ki temu w 1905 r. zapad\u0142a decyzja w sprawie budowy, a trzy lata p\u00f3\u017aniej oddano do u\u017cytku okaza\u0142\u0105 \u201e\u015bwi\u0105tyni\u0119 sprawiedliwo\u015bci\u201d. Jej architektura wzorowana by\u0142a na krzy\u017cackich zamkach. Dzi\u015b jest to oczywi\u015bcie witnicki ratusz.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n Poczta<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cesarska poczta mie\u015bci\u0142a si\u0119 w kamienicy, kt\u00f3ra sta\u0142a obok budynku s\u0105du (dzi\u015b ratusza). Dzia\u0142a\u0142a w tym miejscu od 1896 r. do lat 30. ub. wieku, kiedy to zosta\u0142a przeniesiona do obecnej siedziby na ul. Pocztowej 14. Prezentowany poni\u017cej obrazek to chromolitografia \u2013 fragment poczt\u00f3wki z 1900 r. Budynek zosta\u0142 zniszczony w 1945 r. Na jego miejscu stoj\u0105 Delikatesy Centrum z wie\u017cyczk\u0105, kt\u00f3ra nawi\u0105zuje do gmachu poczty. Na fasadzie na trzech pasach zosta\u0142a zreprodukowana poczt\u00f3wka ze zbior\u00f3w naszej biblioteki.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n Kino<\/strong><\/p>\n\n\n\n 20 listopada 1920 w\u0142a\u015bciciel karuzeli Richard Tismer otworzy\u0142 w Witnicy kinoteatr Kammer-Lichtspiele. Pierwszym wy\u015bwietlonym filmem by\u0142 „K\u00f6nig von Paris”. Otwarcie tej plac\u00f3wki u\u015bwietni\u0142 Bruno Kastner, odtw\u00f3rca roli g\u0142\u00f3wnej, entuzjastycznie witany przez miejscowe wielbicielki.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n W 1946 r. pa\u0144stwo Maria i J\u00f3zef Konopi\u0144scy uruchomili w tym miejscu kino „Kometa”. Aparatur\u0119 pan J\u00f3zef przywi\u00f3z\u0142 z Berlina, p\u0142ac\u0105c za ni\u0105 s\u0142onin\u0105. Pierwsze filmy dostarcza\u0142 \u201eKomecie\u201dradziecki oficer polityczny. Ostatnim kierownikiem kina „Kometa” by\u0142a pani Sabina Stelmaszyk. Na fot. w towarzystwie bileterki J. J\u00f3\u017awiak.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n Po zamkni\u0119ciu kina przez wiele lat obiekt sta\u0142 pusty i niszcza\u0142. Kilka lat temu zosta\u0142 odremontowany i obecnie w budynku mie\u015bci si\u0119 w nim chi\u0144ski sklep Guo-guo.<\/p>\n\n\n\n Hotel<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dzisiejszy Hotel Witnica ma jak na Witnic\u0119 stary, bo dziewi\u0119tnastowieczny rodow\u00f3d. Wiadomo, \u017ce w 1887 r. obradowa\u0142o w nim Towarzystwo Rolnicze. W 1889 r. naby\u0142 go Max Schulz, a po nim Georg Schulz. Z tego czasu pochodzi ostemplowana w 1900 r. poczt\u00f3wka-chromolitografia, kt\u00f3rej fragment prezentujemy.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n Hotel Georga Schulza (dzi\u015b Hotel Witnica) w 1908 r. Jak wida\u0107, m\u0142ode dziewczyny s\u0105 w reklamie wykorzystywane od zawsze. Poczt\u00f3wka z 1908 r. dowodzi tak\u017ce, \u017ce ogr\u00f3dek kawiarniany, kt\u00f3ry w sezonie letnim jest stawiany na deptaku, nie jest nowym wynalazkiem.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n Z czasem dla przydania presti\u017cu witnicki hotel zmieni\u0142 nazw\u0119 na Central Hotel, a po wojnie na Hotel Miejski z restauracj\u0105 \u201eWitniczanka\u201d.<\/p>\n\n\n\n W\u0142adys\u0142aw Wr\u00f3blewski<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Poczt\u00f3wki pochodz\u0105 ze zbior\u00f3w Moniki Chomont i biblioteki, fot. ze zbior\u00f3w Moniki Chomont i kroniki witnickiego ZGM, rys. Lucyna Kr\u00f3licka<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/3.jpg\")
<\/figure>![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/4-1024x669.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/5-941x1024.jpg\"){kind=spacer}
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/6.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/7-1024x795.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/8-1024x602.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/9-1024x650.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/10-1024x715.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n