W poprzednim odcinku przedstawili\u015bmy kilka ko\u015bcio\u0142\u00f3w wzniesionych na terenie dzisiejszego Miasta i Gminy Witnica. Oto kolejne z nich.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Droga \u015awierkocina do \u015bwi\u0105tyni w obecnej postaci by\u0142a bardzo d\u0142uga. Pierwotnie rol\u0119 domu modlitwy pe\u0142ni\u0142a sala szkolna. Ko\u015bci\u00f3\u0142 z prawdziwego zdarzenia, dzi\u015b pw. Matki Bo\u017cej R\u00f3\u017ca\u0144cowej, wzniesiony zosta\u0142 w latach 1846-1848 w konstrukcji szachulcowej. By\u0142 to typ \u015bciany szkieletowej wype\u0142nionej glin\u0105 i plecionk\u0105.<\/p>\n\n\n\n
\n
\n
W 1850 r. przemurowano ceg\u0142\u0105 zachodni\u0105 \u015bcian\u0119 ko\u015bcio\u0142a, w 1895 r. szachulec zast\u0105piono ceg\u0142\u0105. Jedna z poczt\u00f3wek przedstawia budowl\u0119 w takim w\u0142a\u015bnie stanie. W 1934 r. \u015bciany szkieletowe otynkowano.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n
\n<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
Ale dzwon ten sam<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 filialny pw. Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa w Nowinach Wielkich zosta\u0142 zbudowany w 1856 r. na miejscu dawnego o konstrukcji ryglowej. Je\u015bli wierzy\u0107 poczt\u00f3wce, na szczycie umieszczony by\u0142 niewielki dzwon. Obecnie jego funkcj\u0119 przej\u0119\u0142a wolnostoj\u0105ca dzwonnica.<\/p>\n\n\n\n
\n
\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
– Pami\u0119tam g\u0142os dzwonu ze szczytu roznosi\u0142 si\u0119 wyra\u017anym echem po ca\u0142ej wiosce- wspomina nowinianka Bronis\u0142awa Dudziak-Czerniak.- P\u00f3\u017aniej wie\u017cyczka zacz\u0119\u0142a si\u0119 rusza\u0107 i wybudowano dzwonnic\u0119, kt\u00f3ra jest obecnie, jednak d\u017awi\u0119k nie ma tej mocy, co wcze\u015bniej, cho\u0107 dzwon jest ten sam, co w czasach niemieckich.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
Jedna z poczt\u00f3wek przedstawia wn\u0119trze nowinia\u0144skiego ko\u015bcio\u0142a w okresie mi\u0119dzywojennym. Parafianie wskazuj\u0105 na kilka r\u00f3\u017cnic. Nie ma ju\u017c na przyk\u0142ad tablic z nazwiskami \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy polegli w I wojnie \u015bwiatowej. Skr\u00f3cone zosta\u0142y boczne empory, nowy jest o\u0142tarz.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n
\n<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 filialny pw. Matki Bo\u017cej R\u00f3\u017ca\u0144cowej w Kamieniu Ma\u0142ym, wzniesiony w 1876 r. Podobnie jak w przypadku nowinia\u0144skiej \u015bwi\u0105tyni, stan\u0105\u0142 na miejscu dawnego domu modlitwy. Obok sta\u0142 budynek szko\u0142y.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
Na \u015arodku \u015awiata<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Ko\u015bcio\u0142y, o kt\u00f3rych pisa\u0142em, to zwykle \u015bwi\u0105tynie ewangelickie przej\u0119te po wojnie przez katolik\u00f3w. S\u0105 od tego dwa wyj\u0105tki, o kt\u00f3rych wiem.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\n
\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
Katolicy w niemieckim Vietz (Witnicy) modlili si\u0119 w du\u017cej pralni, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 przy dzisiejszej ul. Sikorskiego. Mie\u015bci\u0142o si\u0119 w niej 70. wiernych, kt\u00f3rzy nale\u017celi do parafii w D\u0119bnie. W latach 30-tych pojawi\u0142a si\u0119 idea budowy ko\u015bcio\u0142a. Rozprowadzanie \u201ecegie\u0142ek\u201d tylko w cz\u0119\u015bci pokry\u0142o koszty budowy. Proboszcz musia\u0142 skorzysta\u0107 z pomocy w\u0142adz nazistowskich, co zobowi\u0105zywa\u0142o go do wywieszania hitlerowskich flag w \u015bwi\u0119ta pa\u0144stwowe.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony w 1936 r. W 1945 r. s\u0142u\u017cy\u0142 czerwonoarmistom za sal\u0119 kinow\u0105. Obecnie jest to ko\u015bci\u00f3\u0142 filialny pw. Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego \u2013 jedyny, kt\u00f3ry po wojnie nie zmieni\u0142 przynale\u017cno\u015bci wyznaniowej.<\/p>\n\n\n\n
\n
\n
Najwi\u0119ksze zmiany czeka\u0142y drugi dom modlitwy mieszcz\u0105cy si\u0119 w Nowinach Wielkich. W 1896 r. w przy ul. Dorfstrasse (Wiejskiej) stan\u0105\u0142 „Dom Wsp\u00f3lnoty” (Brudergemeinde) herrnhut\u00f3w, czyli Braci Morawskich.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n
\n<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
W budynku mie\u015bci\u0142a si\u0119 sala modlitwy, kt\u00f3ra pe\u0142ni\u0142a r\u00f3wnie\u017c rol\u0119 o\u015brodka kultury, a tak\u017ce mieszkanie dla opiekuna obiektu lub \u201epracownika diaspory\u201d. W 1919 r. \u201epracownicy diaspory\u201d zorganizowali w Nowinach spotkanie m\u0142odzie\u017cy dla dwustu os\u00f3b pochodz\u0105cych z pi\u0119tnastu wsp\u00f3lnot oraz dw\u00f3ch pastor\u00f3w. Gra\u0142y dwie orkiestry d\u0119te. W 1931 r. na Tydzie\u0144 Biblijny przyby\u0142o na Dorfstrasse 140. wiernych. W czasie wojny mieszkanie zajmowa\u0142a rodzina Herberta Pinske.<\/p>\n\n\n\n
\n
\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
W 1945 r. Polacy znale\u017ali w du\u017cej sali opatrunki i puste fiolki po zastrzykach, zatem przez kr\u00f3tki okres mie\u015bci\u0142 si\u0119 w niej wojskowy lazaret. Niebawem w \u201eDomu Wsp\u00f3lnoty\u201d zosta\u0142o umieszczone przedszkole. Po sze\u015bciotygodniowym kursie pierwsz\u0105 nauczycielk\u0105 zosta\u0142a w nim pani W\u0142adys\u0142awa Byra. Dzi\u015b jest to Przedszkole Gminne „Na \u015arodku \u015awiata”.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
Obszerniej histori\u0119 budynku przy ul. Wiejskiej 15 w Nowinach Wielkich opisuje ksi\u0105\u017cka „Klucz do \u015arodka \u015awiata” ni\u017cej podpisanego. W naszej gminie jest to jedyny chyba obiekt sakralny, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie pe\u0142ni \u015bwieck\u0105 funkcj\u0119. Religijnym akcentem jest katecheza dla przedszkolak\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n
W poprzednim odcinku przedstawili\u015bmy kilka ko\u015bcio\u0142\u00f3w wzniesionych na terenie dzisiejszego Miasta i Gminy Witnica. Oto kolejne z nich.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1858,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[16,17,19,25,42,43],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1855"}],"collection":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1855"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1855\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1890,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1855\/revisions\/1890"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1858"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1855"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1855"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1855"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Swierkocin-kosciol-1.png\")
<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Nowiny-Wielkie-kosciol-1.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Nowiny-Wielkie-kosciol-2.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Kamien-Maly-kosciol-1024x696.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Obraz1-3-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Nowiny-Wielkie-dom-modlitwy-herrnhutow.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Obraz2-3.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Klucz-do-Srodka-Swiata-766x1024.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Przedszkole-w-Nowinach-Wielkich-1.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Nowiny-Wielkie-kosciol-dzis.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Swierkocin-kosciol-2.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Swierkocin-kosciol-dzis.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n<\/span><\/div>