{"id":1678,"date":"2022-02-14T07:20:13","date_gmt":"2022-02-14T07:20:13","guid":{"rendered":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/?p=1678"},"modified":"2022-03-07T06:27:59","modified_gmt":"2022-03-07T06:27:59","slug":"konkurencja","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/?p=1678","title":{"rendered":"2. Konkurencja"},"content":{"rendered":"\n

\u201eWitnicki Flesz\u201d 2\/2020<\/h2>\n\n\n\n

Przed 1945 r. wydawcami poczt\u00f3wek przedstawiaj\u0105cych Witnic\u0119 (Vietz) by\u0142y zwykle zak\u0142ady fotograficzne. Oczywi\u015bcie ich g\u0142\u00f3wnym zaj\u0119ciem by\u0142o portretowanie mieszka\u0144c\u00f3w. Przedstawione tu fotografie z kolekcji Moniki Chomont pochodz\u0105 z dw\u00f3ch witnickich pracowni.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Eleganckiego pana uwieczni\u0142 Reinhold Werner, a pi\u0119kn\u0105 kobiet\u0119 Hans La Roche, prawdopodobnie potomek francuskich hugenot\u00f3w. Na pocz\u0105tku XX wieku prowadzi\u0142 atelier najpierw przy Placu Ko\u015bcielnym 11 (Kirchplatz, dzi\u015b prawdopodobnie fragm. ul. Gorzowskiej), p\u00f3\u017aniej przy Rynku 4 (dzi\u015b Plac A. Zab\u0142ockiego 8). Hans La Roche jest ciep\u0142o wspominany przez mi\u0142o\u015bnik\u00f3w poczt\u00f3wek, bo jako jedyny sumiennie podawa\u0142 na nich rok wydania. W zbiorach Miejskiej Biblioteki Publicznej znajduj\u0105 si\u0119 42 jego prace.<\/p>\n\n\n\n

<\/h2>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Wymaza\u0107 konkurenta<\/span><\/h2>\n\n\n\n

Jednym z cz\u0119\u015bciej fotografowanych budynk\u00f3w by\u0142 gmach s\u0105du, wzniesiony w 1908 r. w stylu nawi\u0105zuj\u0105cym do zamk\u00f3w krzy\u017cackich. Inwestycja zosta\u0142a zrealizowana dzi\u0119ki staraniom Georga von Klitzinga, w\u0142a\u015bciciela maj\u0105tku Sosny (Charlottenhof), pos\u0142a do pruskiego parlamentu.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

Hans La Roche uwieczni\u0142 budynek s\u0105du przynajmniej dwukrotnie \u2013 w 1909 i 1921 roku. S\u0105 prawie takie same, ale \u201eprawie robi r\u00f3\u017cnic\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Ot\u00f3\u017c obok ratusza sta\u0142a okaza\u0142a kamienica z wie\u017cyczk\u0105 i poddaszem konstrukcji ryglowej, tzw. \u201epruski mur\u201d. Na jej \u015bci\u0119tym naro\u017cniku, jak w wielu innych podobnych domach, mie\u015bci\u0142o si\u0119 wej\u015bcie do jakiej\u015b plac\u00f3wki handlowej lub us\u0142ugowej. Na obu wspomnianych poczt\u00f3wkach widnieje i s\u0105d, i kamienica. Z tym, \u017ce dom mieszkalny jest na nich bardzo r\u00f3\u017cnie potraktowany.<\/p>\n\n\n\n

Na pierwszej widok\u00f3wce zosta\u0142 brzydko \u201euci\u0119ty\u201d  – nie wida\u0107 ani wej\u015bcia, ani szyld\u00f3w, kt\u00f3re informuj\u0105, co si\u0119 mie\u015bci na parterze. Gdyby przesun\u0105\u0107 obiektyw lekko w lewo, fotografia zyska\u0142aby pi\u0119kny obiekt. La Roche nie zrobi\u0142 tego, bo w \u201epechowej\u201d kamienicy mie\u015bci\u0142o si\u0119 atelier fotograficzne jego konkurenta C. Koppego. Dlatego \u201eprzyci\u0105\u0142\u201d pracowni\u0119 kolegi po fachu i wyretuszowa\u0142 jego szyld.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Na drugiem poczt\u00f3wce, wydanej w 1921 roku, pan Hans przedstawi\u0142 ten sam budynek o wiele korzystniej. Sfotografowa\u0142 i wej\u015bcie, i tablic\u0119 informacyjn\u0105. Widnieje na niej nazwisko\u2026 Hans La Roche. Kiedy bowiem fotograf przej\u0105\u0142 lokal rywala, nale\u017cycie zadba\u0142 o reklam\u0119 swojej siedziby.<\/p>\n\n\n\n

Wniosek z por\u00f3wnania dw\u00f3ch poczt\u00f3wek jest taki, \u017ce na witnickim rynku fotograficznym musia\u0142a si\u0119 toczy\u0107 ostra walka o klienta.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Zapraszamy do aresztu<\/span><\/h2>\n\n\n\n

Drugi, r\u00f3wnie ch\u0119tnie uwieczniany obiekt to ratusz. Zosta\u0142 wybudowany trzy lata p\u00f3\u017aniej, czyli w 1911 r. Niestety, w 1945 roku pad\u0142 ofiar\u0105 maruder\u00f3w Armii Czerwonej. Po wojnie funkcj\u0119 ratusza przej\u0105\u0142 budynek s\u0105du. Sala rozpraw zosta\u0142a przemianowana na sal\u0119 obrad, podobno niekt\u00f3rzy urz\u0119dnicy pracuj\u0105 w dawnych\u2026 celach aresztanckich.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

Pomieszczenia atelier fotograficznego r\u00f3wnie\u017c zmieni\u0142y zastosowanie. W 1945 roku powsta\u0142a w nich Ksi\u0119garnia i Wypo\u017cyczalnia Ksi\u0105\u017cek \u201ePionier\u201d, jedna z najstarszych polskich bibliotek na Ziemiach
Zachodnich. P\u00f3\u017aniej mie\u015bci\u0142y tam r\u00f3\u017cne plac\u00f3wki us\u0142ugowe, obecnie jest to lokal mieszkalny.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Po gruntownej przebudowie kamieniczka wiele straci\u0142a ze swego uroku i obiektywy fotograf\u00f3w raczej j\u0105 omijaj\u0105.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

W\u0142adys\u0142aw Wr\u00f3blewski<\/p>\n\n\n\n

Fotografie pochodz\u0105 ze zbior\u00f3w Moniki Chomont.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n
<\/span><\/div>
<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przed 1945 r. wydawcami poczt\u00f3wek przedstawiaj\u0105cych Witnic\u0119 (Vietz) by\u0142y zwykle zak\u0142ady fotograficzne.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1689,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[16,17,18],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1678"}],"collection":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1678"}],"version-history":[{"count":10,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1678\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2019,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1678\/revisions\/2019"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1689"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1678"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1678"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/biblioteka.witnica.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1678"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}